Uprawa ziół i warzyw na balkonie

0
681
zioła w donicy

Uprawa ziół na balkonie cieszy zarówno oko, jak i żołądek. Łącząc w donicach lub skrzyniach zioła z miniaturowymi pomidorami stworzymy ciekawą kompozycję.

Uprawiać warzywa na balkonie lub tarasie może każdy, kto tylko posiada dostępną przestrzeń. Za wyjątkiem miejsc mocno zanieczyszczonych lub leżących przy ciągach komunikacyjnych.

zioła w donicy
Tymianek – jeden z wielu

Zieleń do jedzenia

Uprawiając zioła na balkonie zyskamy w dwujnasób: po pierwsze będziemy mieli pod ręką co nieco ekologicznej “zieleniny”, a po drugie nietypową, aczkolwiek jak najbardziej naturalną ozdobę. Pozostaje tylko podjąć decyzję, jakie zioła i warzywa wybrać oraz gdzie umieścić donice ze “zdrowymi ozdobami”.

W moim ogrodzie zrobiłam warzywny kąt w drewnianych skrzyniach ustawionych pod ścianą o południowo – zachodniej ekspozycji.

Sadzę także zioła i miniaturowe pomidorki do donic, które znajdują miejsce w najróżniejszych zakamarkach ogrodu. Zioła pięknie prezentują się w doniczkach ustawionych na parapecie lub posadzone do wiszących donic. Cieszą oko kolorami i są znakomitym dodatkiem do letnich sałatek. A kiedy nadejdą chłodniejsze dni, delikatne zioła można przenieść do pomieszczeń i uprawiać  w domu.

pomidory w drewnianych donicach
Pomidory i zioła z własnych donic

Wybierany zioła i warzywa 

Zioła przede wszystkim te, które najbardziej lubimy lub takie, których smaki i aromaty mamy zamiar poznać. Poniższa lista wydaje się dość długa, ale z reguły mam po jednej roślinie z gatunku, więc nie jest to jakaś oszałamijąca ilość.

Bazylia, cząber, estragon, kolendra, koperek, kozłek lekarski, lawenda, liść laurowy, lubczyk, majeranek, melisa, mięta,mizuna japońska, oliwnik, oregano, trawa cytrynowa, tymianek (znany też jako macierzanka), rozmaryn, seler naciowy, szałwia, szczypiorek siedmioletni, zielona pietruszka.

zielona pietruszka i napis po łacinie
Zielona pietruszka ma się całkiem dobrze w skrzyniach

Większość z wymienionych wyżej  gości co roku w moich donicach, inne pojawiają się i znikają. Jak na przykład stewia – nie stała się moją alternatywą dla cukru, bo po prostu nie odpowiada mi jej smak.

Przy ziołach nie mogę pominąć cebuli sadzonej “na zielone”. Małe cebulki – najlepiej kupić odmianę do produkcji szczypioru, a nie na przyrost bulw cebuli.  Sadząc cebule co kilkanaście dni –  począwszy od wczesnej wiosny – będziemy przez kilka tygodni cieszyć się własną zieloną cebulką. Tę metodę stosuję z powodzeniem także w zimie – kupuję małe cebulki jesienią  ( trzymam je w lodówce) lub zdrowe normalne cebule i co jakiś czas wsadzam do donic.

Lubczyk  – ten “gość” szczególnie zasługuje na dodatkową uwagę. Daje smak i aromat potrawom podobnie jak – chemicznie wyprodukowana – popularna przyprawa “maggi”.

Podstawą oryginalnych szwajcarskich przypraw ( maggi) był wyciąg z ziela lubczyku ogrodowego. Obecnie składnikami aromatyzującymi przyprawy są: sól, glutaminian sodu, rybonukleotydy disodowe, ocet, glukoza, ekstrakt drożdżowy, aromat. źródło:Wikipedia

roślina i kamień z napisem magi
Naturalne o wiele lepsze niż substytut

W tym roku zadebiutowały mizuna japońska i ostropest. Mizunę japońską, zwaną też japońską musztardą, używa się do sałatek – znakomicie podnosi smak dodając jej lekkiej ostrości. Z kolei na wielkie zbiory ostropestu nie liczę – posadziłam go raczej dla urody liści.

Nie za bardzo natomiast lubi życie w donicach – przynajmniej moich – koperek.

Warzywa: rukola, sałaty – szczególnie odmiany z których obrywa się listki, pomidory, papryka, roszponka, koper włoski, botwina liście, fasolka – są odmiany przeznaczone do uprawy w donicach .

zioła w donicy
Zioła – w tym roku nawet koperek postanowił wyrosnąć – ku mojej uciesze
cząber napis i zioło w skrzyni
Aromat świeżych ziół – bezcenny

Owoce jak truskawki czy poziomki, dają nam przyjemność skubania prosto z krzaczka przez cały sezon. Dobrze jest wybrać gatunek powtarzający owocowanie –  często jest on  określany jako truskawka pnąca lub zwisającaOwocują wtedy od końca maja aż do pierwszych przymrozków, a dzięki zwisającym pędom stanowią świetną dekorację balkonu. Z odmian, które znam i mogę polecić są “ Albion” lub “Super Star”, ale na rynku co rusz pojawiają się nowe, ciekawe rodzaje.

Nie zwracam uwagi na to, żeby były mrozoodporne, bo nawet jeśli takie odmiany kupowałam ( jak na przykład “Temptation” ) to i tak nie przetrwały zimy.

owoc truskawki i kwiat truskawki
Truskawki nie tylko zdobią…

Nagietek lekarski i  anginka (pelargonia pachnąca) zaliczamy do kwiatów, ale o pro- zdrowotnym działaniu. Niezwykle łatwe w uprawie, dodają uroku ogrodom, a człowiekowi zdrowia.

Niczym w afrykańskim buszu

Kiedy zobaczyłam pierwszy raz taką uprawę na tarasie u koleżanki, przypomniała mi się autobiograficzna książka Corrine Hoffman “Biała Masajka”.

Kenijskie kobiety dostawały dotacje od Państwa i  uprawiały w ten sposób pomidory, aby wzbogacić codzienny jadłospis.

Można i tak – wystarczy worek z ziemią – najlepiej przeznaczoną do uprawy warzyw –  położyć na balkonie i mini – warzywniak mamy gotowy. Koniecznie trzeba nakłuć dno worka, aby woda miała odpływ.

warzywa i zioła w plastikowym worku na balkonie
Inwestujesz tylko w ziemię i sadzonki i masz swój własny zielnik

Zbiór ziół

Zbierając zioła, odrywamy listki z góry lub w przypadku ziół tworzących kępy  – jak na przykład pietruszka – zewnętrzne listki. Dzięki temu pobudzimy roślinę do lepszego wzrostu. Najwięcej substancji czynnych zawierają młode listki przed kwitnieniem. Widząc, że roślina wytworzyła kwiatostany, dobrze jest je usunąć, chyba że mamy zamiar wykorzystać nasiona do siewu.

Ja zwykle zostawiam kilka gałązek wcześnie wysianej zakwitającej kolendry i sieję ją na następny zbiór. I tym sposobem przez całe lato mam moją ulubioną przyprawę. Z kolendrą uprawianą na nasiona jest małe utrudnienie: trzeba ją wysiać z dala od  od kopru ogrodowego i włoskiego, gdyż może się z nimi krzyżować.

Świeże zioła świetnie sprawdzają się także, gdy robimy soki lub smoothie w domu – dorzucamy świeże gałązki dla aromatu i zdrowotności.

Zioła na balkonie – bazylia na parapecie

Jeśli mamy za dużo ziół, warto przechować je na zimę. Wysuszyć – w suszarce do suszenia owoców i warzyw lub po prostu wieszając w suchym, przewiewnym miejscu – albo zamrozić.

Zamrażając wkładamy każde zioło do osobnego pojemnika lub robimy gotowe zestawy “zupowe” – pietruszka, seler, magi odrobina kopru. Koper i listki pietruszki można posiekać  przed zamrożeniem  – zyskujemy gotową “zieloną posypkę” do zup i sałatek zimową porą.

zioła mrożone na zimę
Zioła na zimę z własnego ogrodu
suszarka do ziół
Suszenie ziół na zimę

Ziołowe inspiracje

Do sałatek, surówek, sosów, marynowania potraw, zup, napojów …

A propos napojów. Mięta wrzucona wraz z cytryną do wody znana jest wszystkim od dawna. Ale posiadając swoje zioła, możemy jeszcze  bardziej urozmaicić letnie napoje.

Cudownie smakuje woda z dodatkiem geranium ( anginki ), płatków nagietka czy gałązkami pietruszki. U mnie często “goszczą” latem miętowe kostki lodowe.

Wykonanie – bardzo proste, a smak rewelacyjny. Wystarczy zaparzyć świeżą miętę ( można także taką z torebki ) i zamrozić w pojemnikach lub woreczkach do lodu. I wrzucić do wody, dodając jej ochłody, koloru i smaku.

Nagietek lekarski – ponieważ – podobnie jak kurkuma i szafran – może być stosowany do barwienia potraw, ale i wody.

Kwiat wrzucony do dzbanka z wodą doda mu koloru i uroku.

zioła w donicy
Tak kuszą zioła własnoręcznie wyhodowane
Ślimak
Uwaga na szkodniki – też lubią nasze zioła!

Jak uprawiać, podpowiem Ci “krok po kroku” w artykule:

⇒ Jak uprawiać zioła i warzywa na balkonie

 A może do ziół dodasz pomidory? Zainspiruj się 🙂

⇒  Jak przygotować sadzonki pomidorów

⇒  Jakie odmiany pomidorów są najlepsze do uprawy doniczkowej

Uprawa pomidorów na balkonie

Podobał Ci się ten artykuł?

Zapisz się na listę i nie przegap nowych ciekawostek, porad i konkursów!