Strona główna » Podróże » Białystok atrakcje, które musisz poznać

Białystok atrakcje, które musisz poznać

Danuta Walter - Urych 12 sierpnia 2022

Białystok dumnie stoi na czele Podlasia. Urokliwej krainy i pięknej krainy, naszpikowanej historią i pogmatwanymi losami miejscowej ludności.

Odkryj atrakcje Białegostoku, zwiedź miasto i poznaj nieoczywiste ciekawostki z miasta.

Spis treści

Białystok zamek … ale nie tylko z niego słynie miasto
Atrakcje Białegostoku
Pałac Branickich
Hotel Ritz w Białymstoku
Ogrody Branickich
Atrakcja Białegostoku – rzeźba psa Kawelin
Perełka architektoniczna – klasztor i jego historia
Niezwykły ratusz na rynku w Białymstoku
Renesansowa Katedra i modernistyczny kościół
Cerkiew w Białymstoku
Ulica Świętojańska zachwyca
Murale w Białymstoku
Esperanto powstało w Białymstoku
Filharmonia w Białymstoku
Białostocki Teatr Lalek
Film U Pana Boga… w Białymstoku
Gdzie zaparkować w Białymstoku
Gdzie zjeść w Białymstoku?
Gdzie spać w Białymstoku?

Białystok zamek … ale nie tylko z niego słynie miasto

Początki Białegostoku sięgają XVI wieku, kiedy to rodzina Wiesiołowskich postawiła pierwszy zamek i stworzyła wokół niego prywatne miasto. Po przejściu zamku w ręce Branickich, Aleksandra, córka Stefana Czarnieckiego wychodzi za mąż za Branickiego i dostaje w wianie od ojca zamek w Białymstoku.

Białystok, który zawdzięcza swój rozwój głównie przemysłowi włókienniczemu, jest doskonałym miejscem na nocleg przed wyruszenia na trasy Podlasia. Jednak miasto samo w sobie warte jest zwiedzenia.

Można powłóczyć się po Białymstoku samemu posiłkując się informacjami z internetu albo – co bardzo polecam – omówić się z przewodnikiem, który oprowadzi nas po mieście i pozwoli spojrzeć na miasto z innej perspektywy.

W sierpniu 2021 roku po raz drugi w życiu zawitałam do Białegostoku. W pamięci wizyty sprzed ponad 20 lat zapamiętałam jedynie hotel Gołębiewski, imponującą bramę wjazdową do pałacu wraz z ogrodem i prowincjonalne, nieładne miasto.

A teraz znalazłam się w tętnicym życiem mieście. Przecudnie kolorowym, radosnym, pełnym życia, urokliwych zakątków, kawiarni i restauracji z mnóstwem ogródków.

Mieście, które stało się moim największym pozytywym zaskoczeniem podczas wakacji na Podlasiu.

Atrakcje Białegostoku

Centralna ulica miasta prowadząca do katedry latem tonie w kwiatach. Z ogródków przy restauracjach słychać gwar, sporo turystów nieśpiesznie spaceruje po ulicach.

Po mieście wytyczono oznakowane szlaki turystyczne, dzięki którym odkrywanie białostockich atrakcji jest łatwiejsze. Warto się nimi posiłkować przy zwiedzaniu miasta.

Pałac Branickich z brama wjazdową i ogrodami, miejskie planty będące przedłużeniem przypałacowych ogrodów (z ładnie podświetlanymi fontannami) i położony za nimi Rezerwat Zwierzyniec, czyli mini-zoo w centrum miasta, katedra. A poza tym XIX wieczna cerkiew, katedra prawosławna św. Mikołaja przy ulicy Lipowej, modernistyczny kościół Św. Rocha to tylko kilka z miejsc wartych odwiedzenia w mieście.

Przebywając w Białymstoku koniecznie należy poszukać chociaż kilku z murali, którymi słynie miasto.

Pałac Branickich

Białystok wszedł we władanie Branickich w 1660 roku, a pałac – modernizowany aż do połowy XVIII wieku – stał się nie tylko siedzibą rodu Branickich, ale także jednym z najpiękniejszych barokowych budowli w kraju.

Pałac Branickich i otaczający go, stworzony przez Jana Klemensa Branickiego, przecudnej urody ogród, to miejsca konieczne do zobaczenia podczas zwiedzania Białegostoku.

Wiąże się z nimi wiele dykteryjek i powiastek, które czynią spędzony tutaj czas jeszcze ciekawszym.

Uroda pałacu i ogrodów została doceniona już wieki temu, kiedy to zaczęto je nazywać „Wersalem Północy” lub Wersalem Polski.

Po III rozbiorze Polski pałac Branickich trafił w ręce pruskie i został częściowo zniszczony przez Rosjan na początku XIX wieku. Kiedy pałac znalazł się w carskich rękach, postanowiono urządzić w nim Instytut Panien Szlachetnych. Mogły się w nim uczyć panny pochodzenia szlacheckiego, a później przyjmowano także córki urzędników i wojskowych.

Podczas II Wojny Światowej w pałac zajmowali Niemcy, którzy opuszając pałac doszczętnie go zniszczyli.

Po wojnie pałac Branickich odbudowano i od 1949 roku mieści się w nim Akademia Medyczna.

Na pałacowy teren można wejść od strony ogrodów lub od strony bramy Gryf z połowy XVIII wieku. Żeby poczuć przysłowiowe „łał” najlepiej wejść od strony bramy, umiejscowionej nieopodal hotelu Gołębiewski.

Polecam stanąć w sporej odległości od – przypominającą łuk triumfalny bramy – aby w pełni móc podziwiać jej urodę i niezwykły, najstarszy chodzący zegar wieżowy w Polsce.

Chętni – i pozbawieni leku przestrzeni – mogą zobaczyć jego serce po pokonaniu ponad 50-u stromych, drewnianych schodów, a każdy może – patrząc z dołu – porównać godzinę z zegara ze swoim zegarkiem. I tu zdziwienie.

Zegar, chociaż został stworzony przez szwajcarskich specjalistów, to nie pokazuje precyzyjnie czasu. A dlaczego? Bo wykonany mechanizm reagując na zmiany otoczenia (temperaturę i wilgotność) kurczy się i rozszerza. Serce zegara można zobaczyć tylko w sezonie.

Wieża jest jednym z niewielu białostockich zabytków, które nie zostały zniszczone na przestrzeni wieków. Po prostu przejeżdżano przez nią podążając do pałacu i ogrodów.

Spacerując po przypałacowych ogrodach i dziedzińcach z fontannami, w wyobraźni przenoszę się do czasów, kiedy to goście pana Branickiego (w tym koronowane głowy) oniemieli z zachwytu odkrywając taki raj na ziemi schowany wśród lasów.

Zwiedzanie pałacu Branickich

W pałacu mieści się Muzeum Historii Medycyny i Farmacji, czynne od wtorku do piątku 10:00 – 17:00, w sobotę i niedzielę 9:00 – 17:00.

Hotel Ritz w Białymstoku

O potędze miasta świadczą także wspomnienia o budowlach, których nie zostało nawet śladu.

I tak pobliżu pałacu działał białostocki Hotel Ritz, który był jednym z najpiękniejszych i najelegantszych obiektów w przedwojennej Polsce.

Niestety, w 1944 roku Niemcy wycofując się z miasta podpalili hotel, którego nigdy już nie odbudowano, a jego fundamenty wysadzono w powietrze kilka lat po zakończeniu wojny.

Wydarzeniem był pobyt w hotelu marszałka Józefa Piłsudskiego w 1919 roku. Gościli tam również między innymi Pola Negri, Hanka Ordonówna, Marszałek Edward Śmigły-Rydz.

W hotelu własny apartament miał także pułkownik armii carskiej Mikołaj Kawelin. To od jego imienia – jak się powszechnie mówi – pochodzi nazwa rzeźby psa Kawelina, którego rekonstrukcja znajduje się w parku Planty.

Ogrody Branickich

Do ogrodów wchodzimy kierując się na lewo od strony pałacu. Pojawiający się widok na zatopione w roślinach przestrzenie ogrodowe zachwycają każdego. A to tylko tylko cząstka tego, co stworzył niegdyś Jan Klemens Branicki.

Rośliny, rzeźby i fontanny tworzą niezwykłość ogrodu. Jednym z najciekawszych budowli jest, zrekonstruowany na podstawie rycin, Pawilon pod Orłem, na którego zwieńczeniu orzeł trzyma złote jabłko.

Ogrody są ogólnodostępne i bezpłatne. Trzeba w nie wejść i zatopić się w pięknie.

ogród z budowlami małej architektury — W ogrodzie pałacowym w Białymstoku

Atrakcja Białegostoku – rzeźba psa Kawelin

Wejścia do parku od strony ulicy Legionowej strzeże wspomniany już wyżej pies Kawelin. Nieco przerazić mogą Was wyłupiaste oczy i szeroko otwarty, lekko pomarszczony pysk zwierzęcia.

Mimo swej widocznej brzydoty, rzeźba wzbudza żywe zainteresowanie nie tylko wśród turystów, ale także wśród mieszkańców miasta.

Co więcej, z psem Kawelinem związanych jest wiele ciekawych historii. Jedna z nich głosi, że rzeźba ma przedstawiać psa carskiego pułkownika. Złośliwi mówią, że jest to podobizna samego wojskowego, który szczerze mówiąc, nie należał do zbyt urodziwych.

Perełka architektoniczna – klasztor i jego historia

Klasztor Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo (Rynek Kościuszki 5) został ufundowany został przez Jana Klemensa Branickiego i wybudowany pod koniec XVIII wieku.

Siostry sprowadzone Białegostoku otaczały opieką biednych i chorych. W 1863 roku władze carskie zmusiły je do opuszczenia miasta. W 1923 roku siostry powróciły do Białegostoku. Utworzyły ochronkę dla dziewcząt i biednych kobiet – Dom Św. Marcina, później zakład opiekuńczo-wychowawczy i przedszkole, a w 1954 roku – dom dziecka. Dzisiaj, w tym samym miejscu, siostry zakonne prowadzą niepubliczne przedszkole.

Niezwykły ratusz na rynku w Białymstoku

Zaiste niezwykły ratusz zdobi Rynek Kościuszki. Wzniesiony został z fundacji Jana Klemensa Branickiego w latach 1745-1761. Jest ciekawym przykładem ratusza alkierzowego.

Nigdy nie pełnił funkcji administracyjnych. Wraz z wagą, wybudowaną od strony zachodniej był śródmiejskim obiektem handlowym, mieściły się w nim małe sklepy i kramy.

W 1939 roku ratusz został rozebrany przez Sowietów. Odbudowany został w latach 1953-1958. Obecnie jest główną siedzibą Muzeum Podlaskiego w Białymstoku i atrakcyjną budowlą w mieście.

ratusz w mieście ładnie oświetlony — Ratusz w Białymstoku

Renesansowa Katedra i modernistyczny kościół

Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przy ul. Kościelnej składa się z dwóch budowli. Późno – renesansowy stary kościół jest najstarszym zabytkiem w mieście. Spoczęły w nim serca Stefana Mikołaja i Jana Klemensa, a w podziemnej krypcie ciało wdowy po hetmanie – Izabeli.

Neogotycką część kościoła wzniesiono z czerwonej cegły w latach 1900-1905. Władze carskie nie udzieliły wówczas zgody na utworzenie nowej świątyni, pozwalając jedynie na rozbudowę istniejącej.

Cerkiew w Białymstoku

Cerkiew Świętego Ducha w Białymstoku ul. Antoniu Fabryczny 13 to największa świątynia prawosławna w Polsce.

Zachwycająca jest także katedralna cerkiew przy ulicy Lipowej.

Ulica Świętojańska zachwyca

Bez wątpienia to najładniejsza ulica miasta, z zabudowania wzniesionymi na przełomie wieków przez białostockiego fabrykanta Beckera: kamienicami, fabryką i pałacykiem przemysłowca.

Ulicę Świętojańska polecam jako miejsce na spacer po Białymstoku. Z tchnieniem historii i dawnej włókienniczej potęgi miasta.

Murale w Białymstoku

Mural „Dziewczyna z konewką”. Dziewczynka, która od 2013 roku podlewa konewką drzewo stojąc na ścianie bocznej wieżowca przy ulicy Piłsudskiego 11/4.

To najbardziej znany białostocki mural, ale jest ich o wiele więcej. Na murale można natknąć się spacerując ulicami Białegostoku, ale możesz także skorzystać z gotowej trasy przygotowanej przez miasta do oglądania murali.

Trasy pieszej, rowerowej lub autobusowej. Kliknij w Szlak Białostockich Murali a dostaniesz gotową trasę do zwiedzania.

Moją ciekawość wzbudził także mural na ulicy Waryńskiego „Smok – Kurczak”. Grafika znajduje się na dwóch przylegających ścianach budynku widocznego z ulicy Częstochowskiej.

Esperanto powstało w Białymstoku

W Białymstoku urodził się Ludwik Zamenhof, twórca języka esperanto. Ponieważ XIX wieczni mieszkańcy Białegostoku mówili wieloma językami, stało się to dla niego impulsem do stworzenia języka, którym mogliby posługiwać się wszyscy bez względu na pochodzenie. Chciał połączyć prawdziwy tygiel językowy w jedno.

Albowiem w regionie obecnego Podlasia żyli obok siebie Polacy, Żydzi, Rosjanie, Niemcy, Białorusini, którzy przybyli do miasta podczas jego bardzo intensywnego rozwoju w XIX wieku. Do dzisiaj w Białymstoku organizowane są kursy języka esperanto, które organizuje Białostockie Towarzystwo Esperantystów.

Dla upamiętnienia powstania języka w od 1973 Ludwik Zamenhofa spaceruje z książką pod pachą, z przesłaniem „Esperanto zbliża ludzi”. Oczywiście na upamiętniającym go pomniku.

Filharmonia w Białymstoku

Najnowsza architektoniczna budowla miasta, nie tylko otoczona, ale wręcz porośnięta zielenią to Opera i Filharmonia Podlaska.

Co prawda wnętrza opery nie zwiedzimy, ale możemy wdrapać się schodami (lub wjechać windą) na dach, na którym urządzono kolejny ogród. Jedną z ozdób jest ponad dwumetrowa rzeźba nosząca nazwę „Głowa kompozytora”.

Co roku na okres letni otwiera się dach z tarasem widokowym w Operze i Filharmonii Podlaskiej. Czynny jest w soboty i niedziele przez cały okres wakacyjny – do 30 sierpnia w godzinach od 11 do 21.00.

Białostocki Teatr Lalek

Teatr Lalek w Białymstoku istnieje od 1953, ale jego tradycje sięgają czasów przedwojennych. Jest jednym z najważniejszych scen lalkowych w Polsce. Na trzech scenach wystawiane są spektakle nie tylko dla dzieci, ale i dla dorosłych.

Białostocki teatr jest organizatorem Międzynarodowego Festiwalu Teatru Lalek dla Dorosłych „Metamorfozy Lalek” – jedynego takiego wydarzenia w kraju.

Teatr znajdziesz w Białymstoku na ulicy Kalinowskiego 1, a repertuar sprawdzisz na stronie Białostockiego Teatru Lalek.

Film U Pana Boga… w Białymstoku

Sceny do filmów u „Pana Boga…” były kręcone na miejskim targowisku, które przeobraziło się w bazar w Królewskim Moście.

To sceny. Ale najbardziej istotna część filmu, czyli ludzie, to właśnie Białystok. A konkretnie aktorzy wyżej wspomnianego Teatru Lalek, którzy wcielili się w role wielu bohaterów filmu.

Gdzie zaparkować w Białymstoku

W Białymstoku możesz zaparkować nie tylko na parkingach, ale dogodnym miejscem do zaparowania jest ulica Lipowa.

Stamtąd jest już bardzo blisko do wszystkich atrakcji miasta, a parkowanie po godzinie 17.00 jest bezpłatne.

Gdzie zjeść w Białymstoku?

Mogę polecić kilka restauracji i kawiarnie do których warto zajrzeć na dobry posiłek lub filiżankę kawy z ciachem w klimatycznym wnętrzu.

Białystok restauracja Bajka. Mała, kameralna restauracja z dobrym jedzeniem, możliwą degustacją litewskiego piwa, sympatyczną obsługą. Koniecznie zobacz drzwi do męskiej toalety, które wzbudzają konsternację u panów :).

Białystok restauracja Osteria Wino i Smak. Włoskie smaki w klimatycznym wnętrzu z wystrojem z cegły, drewnianych mebli, ścian z regałami wypełnionymi wybornymi winami. Oprócz treściwych dań wypijesz tutaj także filiżankę znakomitej kawy ze słodkością w postaci ciastka. Restauracja otwarta jest godz. 14-21, a znajdziesz ją na ulicy Waszyngtona 24A.

Białystok kawiarnia Duży Pokój. Fotele zapewniające wygodny wypoczynek i intymność podczas rozmów, scena z pianinem, który nie jest ozdobą, tylko rozbrzmiewa podczas weekendowych, kameralnych koncertów. Elegancki, a jednocześnie swojski wygląd. A przede wszystkim znakomite kawy i herbaty, zabójczo wyglądające i pyszne ciasta i desery. W kawiarni zjesz także śniadanie lub wypijesz poranną kawę, bo czynna jest od 7.30 do 22.00 (w soboty i niedziele od 8.30).

I znowu nietypowa toaleta, ta na wprost. Czy to taka ekscentryczna nieco moda w Białymstoku? Kawiarnia Duży Pokój mieści się przy ulicy Malmeda 3.

Białystok kawiarnia Lalki. Czarowne miejsce, z wystrojem nawiązującym do sztuki teatralnej. Artyzm nie tylko na ścianach, ale i w potrawach: deserach i daniach. Tutaj spotkasz się z przyjaciółmi nawet późnym wieczorem, a przy okazji weźmiesz udział w przedstawieniu. Szczegóły (godziny otwarcia i wydarzenia) znajdziesz na Facebook kawiarni Lalki, a do kawiarni trafisz kierując się na ulicę Kalinowskiego 1.

A jeśli będziesz mieć szczęście to spotkasz któregoś z aktorów z teatru, którego rozpoznasz jako postać z filmu „U Pana Boga…”. Lub będziesz mieć sposobność (jak ja miałam) wysłuchania opowieści o tym, jak to jest grać w Teatrze Lalek dla dzieci.

Gdzie spać w Białymstoku?

Możesz wybrać na nocleg w Białymstoku propozycję jednego z licznych hoteli z basenem i SPA w Białymstoku.

Ale jeśli chcesz mieszkać mając za plecami miasto, w wokół podlaską przyrodę, to polecam Dwór Czarneckiego – tylko 8 kilometrów od centrum miasta.

Gdybyś miała ochotę zupełnie wtopić się w naturę, to polecam agroturystykę na Podlasiu.

Masz ochotę zagubić się i zakochać w Podlasiu?

Wybierz się ze mną do Supraśla i jego okolic, odwiedź pobliski Tykocin, zwiedź na rowerze cudownie kolorowe wioski w Krainie Otwartych Okiennic.

Oceń artykuł

[Głosów: 1 Średnia: 5]