Arstetten – miłosna historia z cesarskiego dworu

0
3190
Arstetten zamek otoczony lasami

Arstetten – zamek, gdzie na wieku spoczął Arcyksiąże Franciszek Ferdynand wraz z małżonką, a mury mogłyby zdradzić niejedną cesarską tajemnicę.

mężczyzna na spacerze w ogrodzie
W ogrodzie na spacerze…

Duch wspaniałych czasów

Zamek Artstetten, urokliwie zagubiony wśród pól, położony jest kilkanaście kilometrów od Melk. Dawna letnia rezydencja habsburskiej dynastii i miejsce pochówku Arcyksięcia Franciszka Ferdynanda.

Obecnie własność prywatna rodziny Hohenberg, jednak spora jej część jest udostępniona do zwiedzania. Właścicielem i mieszkańcem zamku jest – witająca z portretu wchodzących  – księżniczka Anita z Hohenberg.

portret kobiety
Wita odwiedzających

Zamek jest miejscem wiecznego spoczynku arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żony Zofia von Chotek, którzy zostali zamordowani w Sarajewie 1914 roku.

Mieści się tutaj również Muzeum arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Wnętrza zamku wraz z pamiątkami są żywą historią rodziny Hohenbergów.

Kupując bilety, można poprosić o przewodnik w języku polskim. Dobrze opracowany, prowadzi przez kolejne komnaty i wyjaśnia zawiłe koleje losu i historii księcia.

Franciszek Ferdynand Habsburg-Lotaryński d’Este, arcyksiążę Habsburg, bratanek cesarza Franciszka Józefa I. Od śmierci ojca 19 maja 1896 – następca tronu Austro-Węgier.

para w dawnych strojach na korcie
Wspólna pasja

Wielka miłość… 

A historia to zaiste niezwykła. Franciszek Ferdynand, niepokorna dusza, potrafił nie zgodzić się ze zdaniem cesarza ( swojego wuja).

Jednym z najbardziej znanych aktów samowolki był wybór żony. Otóż Ferdynand nie posłuchał “rozkazów” cesarskiego pałacu i zamiast podsuwanych mu najlepszej krwi księżniczek, wybrał na żonę czeską, pochodzącą ze zubożałej arystokracji, hrabiankę Zofię von Chotek.

Zofia była damą dworu arcyksiężnej Izabeli, która  sądziła, iż Ferdynand przyjeżdża do jednej z jej córek “w zaloty”. Skandal wybuchł ogromny, gdy prawda wyszła na jaw: książę zakochany w zwykłej damie dworu!

Zofia została natychmiast oddalona, a a cesarz zagroził, że jeżeli młodzi myślą poważnie o swoim związku, pozbawi ich dzieci prawa do tronu. Miłość okazała się silniejsza, niż chęć władzy – Ferdynand przystał na propozycję cesarza.

 Konopiszte – zamek w środkowych Czechach, 50 km na południowy wschód od Pragi. Po rozpadzie monarchii Habsburgów w 1921 zamek przejęła Czechosłowacja. Obecnie w zamku znajduje się muzeum,w którym można podziwiać tysiące trofeów łowieckich arcyksięcia, prywatne oraz reprezentacyjne pokoje, a także pamiątki zamachu sarajewskiego. Najbliższa miejscowość to Benešov – w mieście arcyksiążę rozkazał wybudować luksusową (cesarską) poczekalnię na dworcu kolejowym, aby jego znakomici goście (m.in. Franciszek Józef I oraz Wilhelm II) mogli w godnych siebie warunkach oczekiwać na pociąg.

W 1900 roku doszło do ślubu w północnych Czechach, na zamku w Zakupach doszło do ślubu, kompletnie zignorowanego przez dwór cesarski. Na ślub przybyła jedynie macocha Ferdynanda i jej córki.

Państwo młodzi rozpoczęli szczęśliwe, pełne miłości i zrozumienia życie. Mieszkali, wraz z trójką dzieci na zamku w Czechach. Za swoją siedzibę wybrali zamek Konopiszte, który po przebudowie stał się jednym z najbardziej eleganckich i nowoczesnych zamków ówczesnej monarchii.

Nawet cesarz Franciszek Józef, które niejednokrotnie odwiedzał rodzinę, z biegiem czasu nieco złagodniał i nadał Zofii tytuł księżnej.

Nie wystarczyła to jednak, aby była traktowana na równie z mężem. Dwór cesarski ignorował ja do tego stopnia, że “przypadkiem” zamykano przed nią drzwi, którymi chwilę wcześniej wszedł Ferdynand. Bo to, że nigdy nie mogła iść obok niego, tylko kawałek za nim, stało się normą. Nie mogła również zasiadać obok swego męża, ani towarzyszyć mu w zagranicznych podróżach.

Portret Księcia
Charakterystyczny portret

…zakończona tragedią

Jakąż ironia losu okazała się ich pierwsza wspólna zagraniczna podróż do Sarajewa, w czasie której obchodzili swoją rocznicę ślubu.

Po zamachu Austro-Węgry chciały przeprowadzić śledztwo na terenie Serbii (był to jeden z punktów postawionego Serbii ultimatum), jednak władze Serbii nie udzieliły na to zgody, co stało się pretekstem do wypowiedzenia  I Wojny Światowej.

Tam właśnie – 28 czerwca 1914 roku dosięgła ich kula serbskiego zamachowcy. Zginęli razem, (kopia samochodu, którym jechali stoi na dziedzińcu zamku Artstetten), ale nie byli sobie równi nawet na pogrzebie w Wiedniu.

stary samochód odkryty
Kopia samochodu z zamachu

Na trumnie Zofii nie położono insygniów księżnej, a jedynie jej wachlarz i rękawiczki, a więc atrybuty damy dworu. Jej trumnę postawiono niżej niż trumnę jej męża.

Pochowani są w rodzinnym grobowcu na austriackim zamku Artstetten, nareszcie bez różnic władzy – ich sarkofagi są obok siebie.

Po zwiedzeniu zamku, w kasie można poprosić o klucz do krypty.  Duży, metalowy, którym otwieram skrzypiące drzwi. Trochę jak w horrorze!

Oprócz zamku można także zwiedzić ogrody ( dodatkowo płatne), zajrzeć do kaplicy lub po prostu zadumać się nad filiżanką pysznej kawy na zamkowym tarasie.

Ślad cesarza

Rok 2016 jest szczególny dla dawnej rodziny cesarskiej – przypada bowiem 100 rocznica śmierci Franciszka Józefa I.

Mimo, że był władcą połowy Europy, nawet poddani darzyli go szacunkiem. Przez 68 lat nosił miano cesarza. Pokolenia mijały, a on trwał. Jego śmierć i I wojna światowa sprawiły, że habsburskie imperium rozpadło się i tym samym cały oblicze Europy zmieniło się.

I na koniec arystokratycznego wątku, przytoczę ( za Wikipedia ), tytuły jakie nosił cesarz. Kto ma bogatą wyobraźnię i mapę Europy w głowie, widzi jaki to teren.

A tam… Zator i Oświęcim na równi z Krakowem!

Z Bożej Łaski cesarz Austrii,
apostolski król Węgier,
król Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii, Galicji, Lodomerii i Ilyrii,
król Jerozolimy etc, etc…
arcyksiążę Austrii,
wielki książę Toskanii i Krakowa,
książę Lotaryngii, Salzburga, Styrii, Karyntii, Krainy i Bukowiny,
wielki książę Siedmiogrodu,
margrabia Moraw,
książę Górnego i Dolnego Śląska, Modeny, Parmy, Piacenzy, Guastalli, Oświęcimia i Zatora,
Cieszyna, Frulii, Raguzy i Zadaru,
uksiążęcony hrabia Habsburga i Tyrolu, Kyburga, Gorycji i Gradiszki,
książę Trydentu i Brixen,
margrabia Łużyc Dolnych i Górnych oraz Istrii,
hrabia Hohenembs, Feldkirch, Bregenz, Sonnenbergu,
pan Triestu, Cattaro i Marchii Słoweńskiej,
wielki wojewoda województwa Serbii, etc, etc, …

mapa z władcami
Władza w Europie  w tamtych czasach
Zwiedzanie
  • możliwe od kwietnia do października – w pozostałych okresach na zapytanie
  • bilet kosztuje 8€, ze zwiedzaniem ogrodu 11€
tablica informacyjna na autostradzie
Wypatrujcie takiej tablicy przy autostradzie w okolicy Melk

Może masz ochotę zwiedzić te tereny na rowerze?

Sporo informacji znajdziesz w moich tekstach o naddunajskiej trasie rowerowej.

⇒ Trasa Naddunajska –  niezbędne informacje

⇒ start z Passau – pierwszy dzień 

docieram do Linz – w drugim dniu

Enns najstarsze miasto w Austriiw trzecim dniu

 potęga opactwa w Melk   – w czwartym dniu 

piękno Doliny Wachau  – w piątym dniu

ostatni etap do Wiednia – szósty dzień 

⇒ rowerem w Austrii – przydatne informacje

 Wybierasz się na trasę wzdłuż Dunaju? Masz pytania dotyczące wyjazdu? Pisz śmiało w komentarzu, postaram się odpowiedzieć 🙂



Booking.com

Podobał Ci się ten artykuł?

Zapisz się na listę i nie przegap nowych ciekawostek, porad i konkursów!