Sandomierz co zobaczyć? Top 12 atrakcji Sandomierza
9 lutego 2026
Sandomierz, założony w XIII wieku, położony na wysokiej skarpie nad Wisłą, zachwyca. Usytuowaniem, perełkami architektonicznymi zlokalizowanej wokół rynku i szczególnej atmosferze panującej w mieście.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co ciekawego można zobaczyć w Sandomierzu?
- Czy warto jechać do Sandomierza?
- Z czego jest znany Sandomierz?
- Co można zobaczyć w zamku w Sandomierzu?
- Z czego jest znany Sandomierz?
Spis treści
- Sandomierz przewodnicy. Kiedy kręcą Ojca Mateusza?
- Jak zwiedzać Sandomierz?
- 1.Brama Opatowska – wejście do miasta
- 2.Rynek z ratuszem
- 3.Podziemna trasa turystyczna w Sandomierzu
- 4.Katedra w Sandomierzu
- 5.Dom Długosza
- 6.Biżuteria rodem z Sandomierza – krzemień pasiasty
- 7.Ucho Igielne z groźną legendą
- 8. Zamek Królewski w Sandomierzu
- 9.Sandomierz z lotu ptaka – Wzgórze Jabubowe
- 11.Sandomierskie szachy
- 12.Wąwóz Królowej Jadwigi
- Gdzie zjeść w Sandomierzu?
- Sandomierz nocleg blisko rynku
Sandomierz przewodnicy. Kiedy kręcą Ojca Mateusza?
To zwykle pierwsze pytanie, które zadają przewodnikowi turyści. I chociaż Sandomierz może pochwalić się wieloma zabytkami i piękną historią, to jednak serial rozsławił miasto najbardziej.
Ale można połączyć poznanie największych atrakcji Sandomierza ze spacerem śladem miejsc, które „zagrały” w filmie i wczuć się w niezwykły klimat tego wyjątkowego miasta.
A gdzie kręcono Ojca Mateusza? Praktycznie w prawie każdym miejscu na rynku i w okolicznych uliczkach. Poznasz je oglądając odcinki filmu i rozpoznając miejsca którymi spacerujesz.
Koniecznie zerknij do Wystawy Świat Ojca Mateusza, w którym staniesz twarzą w twarz z postaciami z serialu. Realistycznie zaaranżowane pomieszczenia z woskowymi figurami znanymi z serialu doskonale oddają klimat filmu.
Na wszelki wypadek jednak nie planuj zwiedzania Sandomierza w czwartek, bo kto wie co może się zdarzyć?
Jak zwiedzać Sandomierz?
Polecam dwa sposoby zwiedzania miasta. I najlepiej je połączyć. Pierwszy sposób to zwiedzanie piechotą. Fakt, pochodzimy trochę w górę i dół, ale ani odległości, ani różnice wysokości nie są zbyt uciążliwe.
Drugim sposobem niech będzie przejażdżka jednym ze starych samochodów parkujących na rynku. Podczas objazdu miasta przewodnik opowiada o mijanych zabytkach i ciekawostkach.
Na sandomierskim rynku w oddziale PTTK zapytaj o przewodnika, bo naprawdę warto zwiedzać Sandomierz z przewodnikiem. Tylko wtedy poczujesz prawdziwego „ducha” miasta. W PTTK otrzymasz także plan zwiedzania Sandomierza i okolic oraz sporo innych informacji.
Planując zwiedzanie Sandomierza samochód najlepiej będzie zostawić na jednym z parkingów pod starym miastem. Niewielkie parkingi przy rynku są raczej niedostępne dla turystów.
1.Brama Opatowska – wejście do miasta
Wzniesiona wraz z murami obronnymi w XIV wieku była jedną z czterech bram, przez które można było wejść do miasta. Do naszych czasów przetrwała tylko ta jedna i zalicza się ją do najlepiej zachowanych bram w Polsce.
I to właśnie najczęściej spod Bramy Opatowskiej rozpoczyna się zwiedzanie Sandomierza.
A wchodzących do miasta wita flisak idący po linie. Z dawien dawna Sandomierz nierozerwalnie był związany z Wisłą, także za sprawą przystani dla spływających po rzece tratw.
Jak mówi twórca rzeźby pan Jerzy Kędziora, taki chodzący po linie flisak mógłby nieraz pomóc Sandomierzowi (ratując coś cennego dla miasta) podczas powodzi, które tyle razy nawiedzały miasto.
Na bramę Opatowską można na wejść i podziwiać z góry dachy i uliczki Sandomierza oraz okolicy.
2.Rynek z ratuszem
Ratusz dumnie stoi na środku nieco pochyłego w jednym kierunku rynku, na którym różnica wysokości sięga do 15 metrów.
Plac ma kształt zbliżony do kwadratu o wymiarach 110 na 100 metrów. Tutaj należy wolno spacerować i przyglądać się bogato zdobionym kamienicom mieszczańskim, wśród których można znaleźć perełki z XII wieku. I koniecznie zabłądzić w boczne uliczki.
Na ścianach ratusza warto zwrócić uwagę na słoneczny zegar umiejscowiony na najstarszej ścianie i charakterystyczną, białą wieżę.
Olbrzymia studnia przed ratuszem to drewniana konstrukcja z czterospadowym dachem. Niedawno odkryta, niegdyś było w niej ujęcie wody. Dziś można do niej tylko zaglądać.
Zachęcam do złapania oddechu podczas zwiedzania Sandomierza na jednej z nietypowych ławek usytuowanych przy rynku, a poświęconych postaciom ze świata filmu.
3.Podziemna trasa turystyczna w Sandomierzu
Przez dawne piwnice i składy i w których sandomierscy kupcy trzymali wini, śledzie, sól i inne towary udostępniona jest około pół kilometrowa podziemna trasa turystyczna usytuowana pod Starym Miastem, która opada nawet 12 metrów poniżej poziomu rynku. Wejście do podziemi w Sandomierzu jest obok ratusza.
Dla dodania atrakcyjności opowiada się legendę, o pięknej dziewczynie Helenie, która uratowała miasto. Legendy nie zamieszam, bo przecież jakieś ciekawostki muszą na Ciebie czekać podczas zwiedzania Sandomierza.
4.Katedra w Sandomierzu
Katedra z XIV wieku, której zwiedzanie jest bezpłatne, zachwyca nie tylko pięknym, marmurowym ołtarzem, polichromiami i freskami, ale także wzbudzającym kontrowersje obrazie Karola de Prevot.
Dla doznań artystycznych warto posłuchać koncertu wykonanego na olbrzymich organach.
5.Dom Długosza
Zabytkowy budynek ufundowany przez Jana Długosza, w którym obecnie mieści się Muzeum Diecezjalne ze zbiorami sztuki sakralnej.
Warto zwiedzać z przewodnikiem, wtedy zbiory tam zgromadzone łatwiej będzie zrozumieć i docenić.
6.Biżuteria rodem z Sandomierza – krzemień pasiasty
Jedną ze stałych ekspozycji na zamku jest wystawa wyrobów z krzemienia pasiastego, jednego z moich ulubionych kamieni.
Krzemień pasiasty (zwany polskim diamentem) w dawnej Polsce uważany był za święty kamień zapewniający domowi spokój i dobrobyt.
A jeszcze wcześniej wyrabiano z niego siekiery i narzędzia o znaczeniu magicznym i obrzędowym.
Obecnie uważany jest za kamień przynoszący dobrą energię, wzmacniający układ odpornościowy i podnoszący dobry nastrój.
Stosowanie krzemienia w biżuterii zapoczątkował w 1972 roku sandomierski złotnik pan Cezary Łutowicz, który w swoim zakładzie przy Pl. Poniatowskiego 4 oferuje prawdziwe cuda z krzemienia pasiastego.
Krzemień pasiasty to kamień jubilerski, który występuje w regionie Sandomierskim i w części Gór Świętokrzyskich.
Nietypowa rzeźba, bo wysoki na metr i ważący około 60 kg pierścień z oczkiem z krzemienia pasiastego można zobaczyć przechodząc pomiędzy rynkiem a zamkiem przez Ucho Igielne. Jak na pomnik dosyć mały, więc można go minąć nie zauważywszy.
7.Ucho Igielne z groźną legendą
Ucho Igielne, czyli Furta Dominikańska, przez które przechodzili „na skróty” dwaj bracia zakonnicy mieszkający w zakonach po dwu stronach miejskiego muru.
Legenda mówi, że jeśli przejdzie przez Ucho Igielne osoba, która ma jakieś grzeszki na sumieniu, to furta (ostatnia, jaka zachowała się w dawnych murach) zamknie się na zawsze. Pomimo takiego zagrożenia niemal wszyscy turyści przez nią przechodzą.
8. Zamek Królewski w Sandomierzu
W czasach Średniowiecznych Sandomierz był miastem królewskim. A widoczny z oddali zamek wzniesiony został przez króla Kazimierza Wielkiego w XIV w miejscu, gdzie niegdyś istniał kamienny gród. W czasie swojego istnienia sandomierski zamek był wysadzony i uszkodzony, ale zawsze zostawał odbudowywany.
Obecnie w zamku mieści się Muzeum Okręgowe, w którym można oglądać stałe i czasowe, bardzo ciekawe, wystawy.
Bieżące informacje o wystawach i aktualności znajdziesz na stronie Zamek Sandomierz.
9.Sandomierz z lotu ptaka – Wzgórze Jabubowe
Sandomierz widziany w góry, z lotu ptaka, jest zachwycająco piękny! Na szczególną uwagę zasługuje zlokalizowana tuż za zamkiem winnica z zabudowania klasztoru w tle.
Nie bez powodu kojarzy się z toskańskimi krajobrazami. To właśnie włoskie winnice były wzorem dla Dominikanów, którzy wykorzystując ukształtowanie powierzchni, sprzyjający klimat i dobrą glebę założyli winnice, które funkcjonowały przez wieki. Z przerwą, która została spowodowana zawirowaniami historycznymi. A od 2012 roku winnica została przywrócona do życia.
Kościół św. Jakuba wraz z zabudowaniami Zespołu Klasztornego wybudowany został w XIII wieku i jednym z najstarszych klasztorów dominikańskich w Europie.
W dawnych czasach właśnie tutaj, w otoczeniu ceglastych murów, było centrum miasta i plac handlowy. Miejsce to nosiło również nazwę Wzgórze Staromiejskie lub Wzgórze Świętojakubowe lub zwane było po prostu Starym Miastem.
11.Sandomierskie szachy
I to właśnie na tym wzgórzu, podczas prac archeologicznych w połowie XX – ego wieku odkryto 29 bierek szachowych, znane obecnie jako „szachy sandomierskie”.
Figury szachowe pochodzą z I połowy XIII wieku. Brakuje tylko trzech figur z całego kompletu dla dwóch graczy.
Sandomierskie szachy są fenomenem na skalę światową i są najcenniejszym eksponatem w Muzeum Okręgowym w Sandomierzu, które mieści się na Zamku Królewskim w Sandomierzu.
12.Wąwóz Królowej Jadwigi
Wyżłobiony w miękkiej lessowej skale wąwóz to doskonałe miejsce na niedługi spacer, podczas którego można podziwiać ciekawe formacje powstałe z korzeni drzew rosnących powyżej wąwozu. Czyli około dziesięciu do dwudziestu metrów nad głowami spacerujących, bo tak głęboki jest wąwóz.
Do wąwozu łatwo trafić kierując się do kościołów św. Pawła i św. Jakuba, pomiędzy którymi wąwóz jest położony.
Wąwóz ma około pół kilometra, a legenda mówi, że właśnie w kościele świętego Jakuba często bywała Królowa Jadwiga i dlatego na jej cześć postanowiono nazwać wąwóz.
Wejście do wąwozu jest bezpłatne, ale nie nadaje się raczej na spacer z dziecięcymi wózkami. Ostrożnie po opadach deszczu i w porze zimowej – wtedy bezpieczniej będzie w położonym bliżej centrum Sandomierza w Wąwozie Jacka.
Gdzie zjeść w Sandomierzu?
Restauracji i barów w Sandomierzu naprawdę jest sporo. Jak zwykle, nie polecam żadnej, ale chciałabym zwrócić Twoją uwagę na sandomierskie zapiekanki. A znajdziesz ich sporo w różnych miejscach w okolicy sandomierskiego rynku.
Jadłam w dwu różnych miejscach – są przepyszne!
Do tego kawa z takim widokiem jak na poniższym zdjęciu. A miejsce to znajdziesz w … pobliżu Ojca Mateusza. Czyli i mała zagadka dla Ciebie w Sandomierzu do rozwiązania.
Sandomierz nocleg blisko rynku
Czy warto zatrzymać się na dłużej w Sandomierzu? Jak najbardziej! Planując wyjazd na weekend do Sandomierza, pamiętaj że w sezonie wakacyjnym i w weekendy bywa tam naprawdę tłoczno.
Dlatego znacznie ciekawiej będzie eksplorować miasto w tygodniu, a na weekend zaplanować wędrówki po okolicy Sandomierza lub relaksujący pobyt i nocleg w winnicy.
Warto wziąć pod uwagę nocleg w okolicy Sandomierza, tuż nad Wisłą, w spokojnym miejscu wśród zieleni.
W centrum Sandomierza polecam nocleg w zabytkowej kamienicy z XVI wieku, w której i ja się zatrzymałam.
Przekraczając próg wejścia, ma się wrażenie, jakby otwierał się przed nami portal przenoszący o kilka stuleci wstecz. Wystarczy na moment przymknąć oczy, by usłyszeć cichy szept starych murów i subtelne skrzypienie drewnianych belek – jakby chciały zdradzić nam opowieści o burzliwych dziejach miasta, których były świadkami przez niemal pięć wieków.
Niepowtarzalnego uroku dodają okna ukryte we wnękach, z których można podziwiać malowniczy rynek. Choć trzeba przyznać, że na próżno wypatrywać dorożki rozświetlonej blaskiem lamp naftowych, z parą parskających koni i woźnicą w eleganckim fraku oraz cylindrze. Tak jest w hotelu w centrum Sandomierza Pod Ciżemką – miejscu świetnie wkomponowującym się w klimat miasta.
Poznaj okolice Sandomierza
Wybierz się ze mną na spacer i zobacz Atrakcje w okoliy Sandomierza i zwiedź jeden z największych, a zarazem najmniej znany zamek zamek w Polsce w okolicy Sandomierza.
Artykuł został zaktualizowany 31.01.2026
Otrzymuj powiadomienia o nowych wpisach!
Wypełnij formularz, zapisz się na listę, a otrzymasz regularnie informacje o nowych przepisach i relacjach z podróży!
