Ustka – miasto kupione za parę butów. Historia Ustki

0
1166
port z jachtami i kutrami rybackimi, w tle latarnia morska
Widok na port w Ustce

Ustka – niegdyś mała osada nadmorska, znana pod nazwą: Stolpmundeünde (Słupioujście). 

Bałtyckie fale były świadkami, że zawsze szła z duchem czasu i mimo przeciwności losu utrzymywała się na powierzchni. Przedzielona rzeką Słupią, od wieków nosi nazwę: wschodnia i zachodnia.

Ustka – miasto kupione za parę butów

Port u ujścia rzeki Słupi do Bałtyku istniał już we wczesnym Średniowieczu. Natomiast pierwsze wzmianki o Ustce pojawiły się na początku XIV wieku, gdy pobliskie miasto Słupsk kupiło tę osadę.

Transakcja została opłacona parą butów, którą to włodarze Słupska zobowiązali się przekazywać co roku poprzednim właścicielom Ustki – rodowi Świeców.

Od tej pory mieszkańcy Ustki, jako poddani Słupska, mieli prawo do posiadania sześciu łodzi rybackich. Żyjąc w symbiozie z morzem, utrzymywali się z jego darów. Byli zobowiązani pracować na rzecz portu i dbać o zabezpieczanie nabrzeży.

Parali się także nietypowym jak na rybaków zajęciem, albowiem byli „siłą pociągową” (na linach ciągniętych przez ludzi idących wzdłuż brzegów rzeki) dla statków morskich, które w XIV wieku docierały rzeką Słupią aż do Słupska.

Kiedy sztorm Ustka zamiera

Od zawsze morze jesienną i zimową porą nieźle szalało. Wichury i sztormy uniemożliwiały pływanie statków na morzu.

Życie w Ustce praktycznie zamierało, bo mieszkańcy chcąc odetchnąć od przerażającego wiatru i ogromnych, niszczących fal, na zimę przeprowadzali się do wiosek położonych w głębi lądu. Głównie do Zimowisk i Grabna leżących około 5 km od  morskiego brzegu.

morze Bałtyk Ustka
Sztorm w Ustce i cofka na rzece

Z przeszłości Ustki – żaglowiec z beczką piwa

Na przestrzeni wieków osada Ustka na przemian podupadała i nabierała na ważności. Przyczyniły się do tego głównie sprawy losowe: olbrzymi sztorm, który całkowicie zapiaszczył dojście do portu, pożar, który strawił prawie wszystkie domy czy wykupienie się z rąk Zakonu Krzyżackiego.

A sercem całego życia nadmorskiego było nadbrzeże. W porcie wyładowywano solone śledzie ze Skandynawii, francuskie wino, sól z Kołobrzegu, załadowywano wędzone łososie, drewno, słupskie piwo i płody rolne oraz wyroby z bursztynu.

Wejście statku do portu było wyczekiwanym wydarzeniem, bo zgodnie ze statutem z 1640 roku, za pomoc w przycumowaniu żaglowca, jego kapitan obowiązany był postawić mieszkańcom beczkę piwa. W tym czasie w osadzie liczącej trochę więcej niż 50 domów mieszkalnych działało aż 6 karczm!

port z jachtami i kutrami rybackimi, w tle latarnia morska
Widok na port w Ustce

Do Ustki przybywają letnicy

Nadchodzący koniec XIX wieku przynosi „przypływ nowości” z przeciwnej strony – z lądu.

Zaczynają przybywać pierwsi letnicy. Najpierw wozami i dyliżansem, a w późniejszych latach koleją z bezpośrednim połączeniem ze Słupska.

Do dzisiaj zachwyca nietypowy dworzec: nastawnia jest  w nim ulokowana na dole, a kasa biletowa i poczekalnia na górze. Łatwo do niego trafić, robiąc sobie spacer z wschodniej na zachodnią część Ustki wokół portu.

Pomimo, że były to tereny niemieckie, na letnisko licznie przyjeżdżają także polskie rodziny.

Koleje od zaczątków powstania nie były tanie: bilet na trasie Słupsk –  Ustka w pierwszych latach po otwarciu połączenia kosztował w przeliczeniu na dzisiejsze zarobki około 70 zł.

Państwo Pruskie, na terenie którego znajdowała się w ostatnich wiekach Ustka, rozbudowało port do największego pomiędzy Świnoujściem, a Gdynią.

A plany były jeszcze potężniejsze – Ustka miała stać się portem nie ustępującym wielkością i ilościom przeładunków Gdyni. Druga Wojna Światowa zniweczyła te zamysły.

fruwające nad morzem przy zachodzie słońca
Plaża w Ustce zachód słońca

Ustka letnią stolica Polski

Po wyzwoleniu Ustka funkcjonowała jako mały port i ponownie rozkwitające letnisko. Bazując na przedwojennej  tradycji, kiedy to reklamowała się jako „Bad”, oferując kuracjuszom kąpiele w podgrzanej morskiej wodzie, zaczęła rozwijać się turystycznie.

Powstało mnóstwo ośrodków wypoczynkowych dla pracowników z zakładów pracy z całej Polski (FWP – Fundusz Wczasów Pracowniczych). Niektóre dotrwały do dzisiejszych czasów w lekko poprawionym standardzie, jednak większość została zdecydowanie  zmodernizowana lub przebudowana.

budynek z czerwonej cegły z balkonami, na dole restauracje
Nowa zabudowa Ustki przy rzece

Posiadając bogactwo naturalnych składników: morskie powietrze przesycone jodem oraz złoża kopalne: solanki i błoto borowinowe, Ustka stała się uzdrowiskiem.

Leczy się tutaj choroby układu ruchu i reumatyczne, dróg oddechowych i układu krążenia. Ustecki mikroklimat zbawiennie działa na dzieci cierpiące na alergie.

Ustka pretenduje – jako jedna z wielu – do miana „Letnia stolica Polski„.

plaża, morze i dwa kije wbite w piach
Plaża w pobliżu Ustki
budynek z czerwonej cegły z gzymsami
Urokliwa zabudowa Ustki

Pozostań w Ustce i okolicy

Ustka atrakcje do zwiedzania

Atrakcje Ustki poza sezonem

 Ustka atrakcje historyczne

Dlaczego Ustka jest atrakcyjna zimą?

Zaprasza Orzechowa w pobliżu Ustki na klifowe wybrzeże

Nocleg w Ustce

W Ustce znajdziesz mnóstwo możliwości noclegów. Począwszy do prywatnych kwater, poprzez domki do wynajęcia po luksusowe hotele w Ustce blisko morza.

Oceń artykuł
[Głosów: 2 Średnia: 5]

 

Otrzymuj powiadomienia o nowych wpisach!

Wypełnij formularz, zapisz się na listę, a otrzymasz regularnie informacje o nowych przepisach i relacjach z podróży!