Co to jest mniszek lekarski? Mniszek lekarski, a mlecz – jak je rozróżnić?

0
0
kwiaty mniszka lekarskiego na łace
Mniszek lekarski na łące

Na przełomie kwietnia i maja łąki oraz bezdroża zaczynają pokrywają się żółtym dywanem. To czas, kiedy zakwita mniszek lekarski, popularnie zwany mleczem.

Spis Treści
Zwiń
Rozwiń

Jak odróżnić mniszek lekarski od mlecza polnego?

Mniszek często rośnie jako chwast na łąkach, trawnikach, obrzeżach dróg ogrodach, w rowach i na nieużytkach. Żółte, mocno postrzępione kwiaty mniszka rozwijają się w kwietniu i maju, czasem także jesienią. Kwitną klika dni, a w razie niepogody, suszy i przed nocą koszyczki kwiatowe mniszka zamykają się.

Mniszek lekarski znany jest pod kilkoma nazwami: lwi ząb, dmuchawiec, mlecz, moik, żabi kwiat.

rysunek kwiatu mniszka lekarskiego
Mniszek lekarski z Atlasu botanicznego niemieckiego botanika Otto Wilhelm Thomé z 1885 roku

Mlecz, a mniszek 

Mniszek lekarski. Z rozety rośliny wyrasta kilka postrzępionych liści i – zazwyczaj – kilka łodyg z kwiatami. Czasem zdarza się, że wyrasta tylko jedna łodyga z kwiatem. Łodygi kwiatowe są bezlistne, a na każdej  łodydze ( pustej w środku rurce ) znajduje się tylko jeden kwiat. Po przekwitnięciu mniszek zamienia się w „dmuchawce”.

Mlecz polny. Kwiat mlecza rośnie na łodydze, która pokryta jest liśćmi. Na jednej łodydze mlecza znajduje się więcej niż jeden kwiat. Liście mlecza są lekko kłujące. Mlecz polny  najbardziej lubi rosnąć na polach. Kwitnie od czerwca do wczesnej jesieni.

kwiaty mniszka lekarskiego kilka kwiatów
Jak wygląda mniszek lekarski

Co leczy mniszek lekarski?

Mniszek lekarski posiada właściwości lecznicze w całej roślinie, począwszy od korzenia, a na kwiatach skończywszy. Najbardziej popularna – i coraz bardziej doceniana – jest jego górna część: liście i kwiaty.

Zielone listki (naszpikowane witaminami) dodaje się do wiosennych sałatek  lub zaparza się z nich herbatkę, a kwiatki są podstawą do zrobienia leczniczego syropu, znanego także jako miód z mleczy.

Mniszek lekarski, a konkretnie jego kwiaty przerobiony na miodek, wspomaga leczenie przy schorzeniach górnych dróg oddechowych – także tych przewlekłych – pomaga przy infekcjach gardła i oraz działa przeciwkaszlowo.

Pozytywnie działa na układ odpornościowy organizmu, zmuszając go do zwalczania wirusów i bakterii, a także pobudza wydzielanie soków trawiennych i generalnie wspomaga trawienie.

Natomiast pozostałe części mniszka lekarskiego działają także na:

  • wspomagają trawienie
  • obniżają poziom glukozy w krwi
  • oczyszczają organizm z toksyn
  • zwiększają wydzielanie żółci w chorobach wątroby i woreczka żółciowego

Kiedy zbieramy mniszek lekarski?

Zbierając „mlecze” ( bo zawsze tak mówiliśmy na mniszka) jako dziecko zawsze miałam ręce zabarwione na żółto – brązowo od mleczka, które wypływało z łodyżki. Biegając po łąkach z koleżankami zrywałyśmy kwiatki i plotłyśmy z nich wianki. I tak przyozdobione dumnie chodziłyśmy z żółtym kwieciem na głowach. To dla zabawy.

A oprócz tego zawsze wiosną zbierałam z babcią same tylko kwiatki, które babcia później przerabiała na słodziutki miód.

Przepis na „miód z mlecza” – bo babcia nigdy nie mówiła mniszek, tylko zawsze „mlecz” znajduje się w babci zeszycie z przepisami. Kilka lat temu zrobiłam na próbę i teraz już rokrocznie, w kwietniu – maju, przerabiam żółte kwiaty na zdrowy syrop. Z tym że do ich zbierania zakładam …rękawiczki. A i wianek też uplotę – dla przypomnienia czasów dzieciństwa

Mniszek lekarski zbieramy w słoneczny dzień, kiedy kwiaty są mocno rozwinięte. Najlepszy okres to zbioru to przełom kwietnia/maja, kiedy jest prawdziwy wysyp kwiatów „mlecza”.

Kwiaty mniszka zebrane na początku okresu kwitnienia, mogą nam dać bardziej delikatny smak syropu, bowiem im starsze kwiaty, tym większa jest gorycz mleczka zawartego w łodydze.

Można również zebrać kwiaty z drugiego rzutu kwitnienia, czyli z jesieni. Wtedy jednak znacznie mniej mniszków zakwita i z tego powodu ciężej je znaleźć.

kwiat mlecza który zabarwił dłoń na brązowo - żółto
Dłoń zabarwiona na żółto – brązowo mleczkiem z mniszka

Jak zbierać kwiaty mniszka lekarskiego?

Na początek to co najważniejsze – kwiaty zbieramy z niezanieczyszczonych terenów! Pobocza dróg, nawożone trawniki i łąki pełne chemii odpadają.

Kwiaty mniszka zbieramy z nieużytków i generalnie z takich miejsc, które nie są posypywane nawozami, ani nie leżą w pobliżu dróg.

Ścinamy same główki rozkwitniętych kwiatków. A możemy to zrobić na dwa sposoby.

  1. Zostawić kwiat z zieloną częścią. Mniej pracy, ale miód z mniszka będzie miał odczuwalną w smaku goryczkę.
  2. Wyciąć zieloną, dolną część kwiatu. Syrop z mniszka będzie miał bardziej przyjemny, delikatny smak.

Jeśli syrop będą spożywały dzieci, to lepiej jest poświęcić nieco czasu na odcięcie zielonych części. Za gorzki smak odpowiada płyn zawarty w łodydze,  ten sam, który tak pięknie barwi skórę rąk.

wianek upleciony z żółtych kwiatów mleczy
Jak zrobić wianek z mleczy

Mniszek lekarski jak zrobić syrop?

Przepis na mniszek lekarski z cytryną znajdziesz klikając w poniższy obrazek kwiatka mniszka ( dla lepszego zapamiętania jak wygląda mniszek lekarski) lub na link Mniszek lekarski mlecz przepisy.

żółty kwiat mniszka lekarskiego mlecz
Jak wygląda kwiat mlecza – mniszka lekarskiego

Jak stosować miód z mniszka?

  • Profilaktycznie. W niewielkiej ilości ( łyżeczka dziennie) do słodzenia napojów ( wody, herbaty ).
  • Leczniczo w razie przeziębienia. Jedną łyżeczkę 3 do 4 razy dziennie rozpuszczoną w wodzie.
  • Na poprawę trawienia. Dwa do trzy razy dziennie pół godziny przed posiłkiem 1 łyżeczka rozpuszczona w wodzie lub zjeść z łyżeczki.

Syrop z mniszka bez cukru?

Niestety, nie da się zrobić. Jednak od ubiegłego roku zamiast zwykłego cukru używam znacznie zdrowszego cukru brzozowego (ksylitolu).

Dobre działanie ma również wino i nalewki z mniszka ( ale to już alkoholowe produkty), a w tym roku po raz pierwszy robię ocet z mniszka. O efektach i smaku napiszę, ale to dopiero po kilku tygodniach.

Mniszek lekarski czy uczula? I czy każdy może go stosować ?

Mniszek nie jest dobrze tolerowany przez osoby, które cierpią na choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy.

Zdarza się, że mniszek może uczulać. W przypadku pojawienia się wysypki na skórze po zażyciu preparatów z mniszka, należy zaprzestać jego stosowania. Miód z mlecz zawiera bardzo dużo cukru, więc nie jest wskazany dla  cukrzyków i osób, które nie powinny spożywać zbyt słodkich produktów.

Powyższy artykuł ma charakter poglądowy i w żaden sposób nie może być traktowany jako porada lekarska!

Oceń artykuł
[Głosów: 1 Średnia: 5]

Otrzymuj powiadomienia o nowych wpisach!

Wypełnij formularz, zapisz się na listę, a otrzymasz regularnie informacje o nowych przepisach i relacjach z podróży!