Śląskie makówki na wigilię (makiełki). Tradycyjny przepis na deser z maku na mleku
31 października 2025
Makówki na mleku i kompot z suszonych śliwek to tradycyjne danie kuchni śląskiej, na które przepis przekazywany jest z pokolenia na pokolenie!
Makówki to słodka potrawa wigilijna będąca pysznym deserem, którego nie może zabraknąć na moim wigilijnym stole.
Uwielbiam je i nie wyobrażam sobie wigilii bez ich towarzystwa.
Śląskie makówki (makiełki) jak przygotować. Przepis na makówki na świąteczny stół
Składniki na makówki śląskie
- 1 litr wody
- 1 litr lub nieco więcej mleka przynajmniej 2%
- 700 gram suchego maku
- 200 gram migdałów: płatki lub słupki
- 250 gram rodzynek
- 80 gram cukru
- 3 duże bułki pszenne takie z „prawdziwej” piekarni, bez polepszaczy
- łyżka masła – opcjonalnie
Tak przygotuj bożonarodzeniowe makówki – krok po kroku
- Mak zmiel.
- Bułkę pokrój na plastry około 1,5 cm.
- Mak wsyp do garnka, zalej gorącą wodą i zagotuj.
- Dodaj rodzynki i migdały.
- Gotuj około 20 minut na małym ogniu ciągle mieszając – lubi się przypalać. W czasie gotowania mak nie może być sypki – w razie potrzeby dolać nieco wody, żeby był mokry.
- Pod koniec gotowania wlej gorące mleko.
- Dodaj masło.
- Dosłódź do smaku.
- Masa powinna być gęsta (o konsystencji gęstej śmietany) i wilgotna – jeśli będzie zbyt sucha, dodaj trochę mleka.
- Przygotuj misę o pojemności około 3 litry.
- Na dno misy połóż warstwę maku – przynajmniej 1 cm.
- Następnie ułóż plastry bułki.
- Na bułkę wyłóż gorącą masą makowa
- Na przemian układaj plasterki bułki (ściśle obok siebie) i mak, aż do wyczerpania składników. Na górze musi być warstwa maku.
- Całość dociśnij i wyrównaj powierzchnię.
- Przykryj i zostaw do ostygnięcia w temperaturze pokojowej – w takiej najlepiej smakują.
- Górę makówek możesz udekorować bakaliami.
- Podawaj w towarzystwie kompotu z wędzonych – suszonych – w śliwek
Uwaga! Maku nie polecam od razy zalać mlekiem, bo gotowany na mleku łatwiej się przypala.
Jaki pieczywo dodać? Bułeczka, suchary czy chałka? Makowy deser na bułce czy sucharku?
Zamiast zwykłej bułeczki dodaje się także z suchary lub chałkę pokrojoną na kromki. Która wersja jest najlepsza? Ha! To już kwestia gustu lub przyzwyczajeń smakowych. Dla mnie właśnie taka, jaką Ci przedstawiłam.
Bułki powinny być lekko podsuszone – nie świeże – więc najlepiej kupić je dwa dni wcześniej.
Jaki bakalie jeszcze można dodać? Miód czy cukier, mleko czy woda?
Tradycyjne makówki w moim domu przygotowuję tylko z rodzynkami i migdałami.
Ale, jak to bywa z tradycyjnymi przepisami, jest wiele odmian.
Dodaje się także drobno pokrojoną skórkę pomarańczową, pokrojone figi, kawałki orzechów włoskich.
Jak napisałam wyżej można gotować na samym mleku, ale przygotowane na samej wodzie – moim zdaniem – nie są dobre.
Z kolei dosłodzone miodem nabierają zupełnie innego smaku. Generalnie prawie w ogóle nie używam w mojej kuchni cukru – tutaj jednak robię wyjątek.
Lepiej robić makówki wigilijne z mielonego maku czy z gotowej masy makowej?
Moim zdaniem tylko z ugotowanego. Jak już robimy to danie raz w roku, niech będzie najlepsze. Tym bardziej, że można kupić mak już zmielony.
Kutia i makówka na wigilijnym stole. Czym się różnią?
Kutia to wschodniosłowiańska danie z pszenicy, maku, miodu i bakalii, a makówka to śląski deser z bułek, maku i mleka.
Do makówek koniecznie musisz podać kompot ze śliwek lub z suszu z jabłkami
A z makówkom koniecznie musi towarzyszyć kompot ze śliwek – tylko takie połączenie smaków w pełni mnie satysfakcjonuje.
Pewnie nie bez powodu pojawił się kompot z suszonych śliwek na wigilijnym stole. Wiadomo, że w Święta bardziej sobie folgujemy z jedzeniem i wtedy właśnie pomocny okazuje się ten kompot – świetnie wspomagający trawienie. W niektórych domach podaje się Kompot z suszu.
Tradycyjne śląskie potrawy na wigilię
Na moim blogu znajdziesz także sprawdzone przepisy na inne potrawy na święta w tym moja ulubiona moczka z piernikiem.
Przepisy nie tylko ze Śląska, ale i z całego kraju. Poprosiłam moje czytelniczki o przysłanie przepisów z ich domów, i tak oto powstała taka mini-świąteczna książka kucharska z przepisami na Boże Narodzenie.
Jeżeli przygotowałaś wszystko zgodnie z przepisem i wszystkim smakowało – koniecznie podziel się opinią w komentarzu!
Artykuł zaktualizowany 31.10.2025
Otrzymuj powiadomienia o nowych wpisach!
Wypełnij formularz, zapisz się na listę, a otrzymasz regularnie informacje o nowych przepisach i relacjach z podróży!
